Türk Edebiyatının Kedileri ve Kedicileri / Suay Arsev Işlakça

KEDİ EDEBİYATI

“Edebiyat kendine bir hayvan seçseydi, şüphesiz bu sadece kedi olabilirdi.” diyen Handan İnci’ye hak vermemek olanaksız, diye düşünen bir yazar Şerife Çağın.“Edebiyatın daha asli meseleleri varken…” diye düşünenlerin olabileceğini bilerek çıktığı yolda onu yüreklendiren dostlarıyla kedi ve kedicilerin Türk edebiyatındaki geniş çaplı incelemelerinden birini yapmıştır.

     “Göklerde dolaşan şeyle bir damlacık suda olup biten her şey aynı kanunlara boyun eğer.” Sözü yazarımızı nasıl yüreklendirdiyse okurları da aynı ölçüde etkilemektedir. Edebiyat sadece genel hatlardan oluşmaz. Edebiyat vasıtasıyla, hayatın içerisindeki en ince detayın bile rahatlıkla okunabileceğini vurgular. Ufak bir masa, sararmış bir kitap, bahçedeki solmuş çiçek, ağlayan çocuk, havlayan köpek hatta kendini kaşıyan bıyıklı bir kedi… Kedi, dört ayaklı, özgür kimine göre nankör kimine göre günahkâr, kimine göre sünnet… Dostluk kurabileceğimiz, sandalyede kitabınızı okurken sıcak sobanın yanında mırlayan bir hayvan KEDİ.Kedi; Türk Edebiyatının şiir, deneme, öykü, roman gibi türleri arasında yüzyıllar boyunca kimi zaman yazarın dostu kimizaman da kahramanın yanında yer almıştır.  Müstakil şahsiyeti olduğuna inanılan kediler, üzerine deyimler, söz öbekleri oluşmuş, tekerlemeler, masallar, fabllar hatta çizgi filmler yapılmıştır.

     Eserin ortaya çıkışında Şerife Çağın’ın hem okuduğu kitapların hem de dostlarının katkısını görmekteyiz. “Kedi Edebiyatı” adlı eser Dergâh yayınlarınca neşredilmiştir. Yirmi üç değerli yazarın çalışmalarının da yer aldığı eser 514 sayfadan ve bir ön sözden oluşmuştur.  

      Bu yazımda Kedi Edebiyatı adlı eser hakkındaki düşüncelerimi naçizane ifade etmeye çalışacağım. Ancak sizleri yazarın incelemeleriyle buluşturmadan önce Şerife Çağın hakkında kısaca bilgi vermek istiyorum.

        Şerife Çağın, 1973’te Beyşehir’in Kayabaşı Kasabası’nda doğdu. İlköğrenimini Kayabaşı’nda, lise eğitimini İzmir Buca Lisesi’nde tamamladı. 1995’te Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitimi Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği’ndenmezun oldu. Yüksek Lisans ve Doktorasını, 1997’de araştırma görevlisi olarak başladığı Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı bölümünde Prof. Dr. Ö. Faruk Huyugüzel’in danışmanlığında yaptı. 2014’te doçent oldu. Halen aynı kurumda çalışmaktadır.

        Eser, Beşir Ayvazoğlu’nun kedilerine çocukluğunu,gençliğini geçirdiği ahşap evlerine, annesine değinmesiyle başlar.” Kedilerle Nasıl Tanıştım.” başlıklı hatırada ise İnci Enginün çocuk-kedi mücadelesiyle başlayan kedi sevgisini anlattığı şahsi tecrübelerine yer vermesiyle devam eder. “Kedi Fobisi” adlı çalışmada kuramcılara, bu fobinin ortaya çıkışına ve fobiyi yenme terapilerine değinildiği görülmektedir.Aisopos fabllarında kedinin kendi kusurlarını görmeyip kusur arayan insanları temsil ettiğini ele alan inceleme ise Yunankültürüne değinmiştir. Eren Akçiçek ve Nagihan Baysal ise yazısında Türk dünyasında kedilerin efsanelere yansıyan anlatılarını değerlendirmiştir. Buna ek olarak Osmanlı Kültüründe kedilere nasıl bakıldığı Batılı Seyyahların gözünden anlatılmıştır. Samiha Ayverdi, Safiye Erol’un eserlerinde yer alan kedilerden, Modern Türk şiirinin Özdemir Asaf’ın, Bilge Karasu’nun Kedilerine, Hikâye ve romanlarda yer alan Kedi Dehşetleri ile cinayetlerine kadar geniş çaplı bir inceleme okurlara sunulmuştur.” Kedi Edebiyatı” adlı eser son zamanlarda titizlikle hazırlanmış önemli bir çalışma olarak karşımıza çıkmaktadır. Eğer eseri elinize alıp inceleme fırsatı bulursanız bu görüşe hak vereceğinizi umuyorum.

Nasıl Kedici Oldum? / Beşir Ayvazoğlu
Kedilerle Nasıl Tanıştım / İnci Enginün
Kuyruklu Bir Korku: Kedi Fobisi / Esra Hatice Oğuz Taşbaş
Aisopos (Ezop) Fabllarında Kedi / Ebru Özlem Yılmaz
Türk Efsanelerinde Kedi / Eren Akçiçek – Nagihan Baysal
Batılı Seyyahlar Gözünden Osmanlı Kültüründe “Kediler” / Metin Menekşe
Klasik Türk Edebiyatında Hayvanlar Âleminden Bazı Görüntüler ve Bir Kedinin Mektubu: Hirre-nâme / Güllü Araç
Evliya Çelebi Seyahatnamesi’nde “Kedi” / Nilgün Nurhan Kara
Kediler ve Köpekler / İnci Enginün
“Kediler” / Fazıl Gökçek
Halid Ziya’nın Kedili Hikâyeleri / Sevda Altunbaş
Heybeliada’dan Burgazada’ya Kedi Adımlarıyla / Fatih Alper Taşbaş
Kültürel Bir İmge/İmaj Olarak “Fatih Harbiye” Romanında Kedi / Yahya Aydın
Sâmiha Ayverdi ve Safiye Erol’un Eserlerinde “Kedi” / Seçil Dumantepe
Modern Türk Şiirinde Kedi / Asuman Gürman Şahin
Özdemir Asaf’ın Şiirlerinde Kediler / Berna Akyüz Sizgen
Bilge Karasu’nun Kedileri / Yasemin Koç
Sahibini Yansıtan Kediler ve Postmodern Bir Fabl Örneği / Burcu Uşaklı Sandal
Bir Varmış Bir Yokmuş: Ayşe Kulin’in “Kedi”si / Bahar Dervişcemaloğlu
Onat Kutlar’ın “Kediler” Öyküsünde Kedi İmgesi / Dilek Çörek
Hikâye ve Romanlarda Kedi Dehşeti / Özlem Nemutlu
Kurmaca Dünyada “Kedi Cinayetleri” Üzerine Bazı Dikkatler: “Zebercet Kediyi Neden Öldürdü?” / Recai Özcan
Resimden Edebiyata Kadın ve Kedi / Şerife Çağın

Bir yorum ekleyin

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir